Biyoteknoloji

Canlıların yapılarında çeşitli teknolojiler kullanılarak değişiklikler meydana getirmek, bu sayede ihtiyacımız olan ürünlerin üretilmesini sağlayan teknolojidir.
Biyoteknoloji; moleküler biyoloji, genetik, fizyoloji, biyokimya gibi bilim dalları yanı sıra mühendislik ve bilgisayar teknolojisinden de yararlanır.

Biyoteknolojik uygulamalar genetik mühendisleri tarafından gerçekleştirilir. Genetik mühendisleri, genlerle ilgili detaylı çalışmalar yaparak elde ettikleri sonuçları mühendislik bilgileriyle birleştiren kişilerdir.

Biyoteknolojik Çalışmalar

  • GDO’lu ürünler
  • Kök hücre tedavisi
  • Klonlama
  • DNA parmak izi
  • Antibiyotik üretimi (Penisilin)
  • Yapay doku ve organ üretimi
  • Yeni sebze ve meyve üretimi
  • Hormon üretimi (İnsülin)

Geçmişten Günümüze Biyoteknolojinin Gelişimi

  • Ekmek, peynir, yoğurt, alkol v.b üretimi (Ham madde yeni ürünlere dönüşüyor.)
  • Antibiyotik, enzim, protein üretimi (Modern tekniklerin biyolojik sistemlere uygulanması)
  • Gen aktarımı, klonlama, kök hücre

Biyoteknoloji İle İlgili Meslekler

  • Mikrobiyolog: Mikroskobik canlıları inceler.
  • Virolog: Virüsleri inceler.
  • Genetik mühendisi: Genetik yapısı değiştirilmiş bitki ve hayvanları üretir.
  • Biyokimyager: Laboratuvar ortamında protein, organik asit ve biyokimyasal maddeleri elde eder.
  • Biyomühendis: Tarım alanında biyoteknolojik araştırmalar yapar.

 Biyoteknoloji Uygulama Alanları

Gen Tedavisi

Bu yöntemle hücredeki eksik ya da hatalı genlerin işlevini üstlenecek yeni genlerin hücreye aktarılması hedeflenmektedir. Hastalığa neden olan genlerin düzeltilmesi ile ilgili çalışmalar devam etmektedir.

Islah

İnsanlar tarafından daha verimli bitki ve hayvan ırklarının elde edilmesi ıslah çalışması olarak adlandırılır. Bu yöntemde istenmeyen özellikler yapay seçilim yapılarak ayıklanıp istenilen amaca yönelik olanların bir araya getirilmesi sağlanır. İnsanlar, aynı türün farklı özelliklerine sahip bireylerini çaprazlayarak, çeşitli özellikler bakımından atalarına göre daha üstün yavrular elde etmişlerdir. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte farklı canlıların genleri kullanılarak ıslah çalışmaları yapılabilmektedir. Örneğin sıcak ortamda yetişen bir çilek bitkisine soğuğa direnç gösteren bir canlının bazı genleri aktarılarak soğuğa dirençli çilekler elde edilebilmiştir. Ayrıca zor ve olumsuz koşullara dayanıklı, kaliteli besinler ıslah çalışmaları sayesinde üretilebilmektedir.

Klonlama

Bir tek bireyden alınan hücrenin çoğaltılarak ana bireyle tamamen aynı genetik yapıda yeni birey oluşturulması işlemine klonlama denir. Klonlama sayesinde yapay organlar üretilmesi ve organ nakli bekleyen hastaların sağlığına kavuşması hedeflenmektedir. Bu yöntem geliştirilerek günümüzde bir canlının hücresindeki DNA’nın tamamı kopyalanabilmiştir. Bilim insanları, Dolly (Doli) adını verdikleri bir koyunu bu şekilde elde etmiştir. Aşağıda bir koyunun klonlanması açıklanmıştır.

Aşılama

Aşılama, hastalık etkeni olan bir mikrobun zayıflatılarak veya öldürülerek vücuda verilmesi işlemidir. Bu sayede vücut, verilen mikrobu tanır ve ona karşı savunma elemanı oluşturur. Böylece hastalık etkeniyle karşılaştığında onunla kolayca savaşabilir. Günümüzde birçok hastalığı önlemek için aşılama uygulanmaktadır. Hepatit B, kızamık, zatürre aşılama yoluyla önlenebilen hastalıklardandır. Aşılama yönteminin gelişmesiyle mikroorganizmanın tamamı değil sadece genleri aşıya katılabilmektedir. Bu uygulamada dokulara, mikrop veya vücut için yabancı protein genlerini taşıyan DNA vektörleri (taşıyıcıları) yerleştirilir. Bu şekilde hazırlanmış hücrelerde üretilen maddeler ile bağışıklık sağlanması amaçlanmaktadır. Aynı zamanda modern genetik mühendisliği ve biyoteknoloji uygulamaları sonucu kişinin genetik yapısına uygun aşı üretilmesi hedeflenmektedir.

Gen aktarımı

Genetik mühendisleri, bakterileri kullanarak bir canlıya ait geni başka bir canlıya aktarmayı ve genin sayısını artırmayı başarmışlardır. Örneğin gen aktarımı sayesinde bakterilerin insülin hormonu üretmesi sağlanmış ve bu hormon, şeker hastalığının tedavisinde kullanılmıştır. Genetik alanında yapılan bu tür çalışmalar ile genetik hastalıkların tedavi edilmesi mümkün olabilecektir.

Biyoteknolojinin Faydaları

1. Biyoteknoloji sayesinde yeni ilaçlar üretilmektedir.
2. Hastalıkların tanı ve tedavisinde yarar sağlar.
3. Bazı hormon, antibiyotik ve vitaminler üretilir.
4. Canlılarda bazı zararlı genlerin ayrıştırılmasını sağlar.
5. Yeni ve üstün özellikte (verimli, sağlıklı ve kaliteli) bitki ve hayvanların üretilir.
6. İnsanlarda zarar gören doku ve organların, yapay doku ve organla değiştirilir.
7. Kirli suların arıtılmasında biyoteknoloji ürünü bakteriler kullanılmaktadır.
8. Biyoteknoloji sayesinde bitkiler ve hayvanlar hastalıklara karşı dirençli olur.
9. Daha sağlıklı canlılar üretildiği için gübre ve ilaç kullanımı azalır, bu sayede çevre korunur.
10. Temizlik ürünleri daha az maliyetle üretilir.
11. Yapay doku ve organlar üretilmiştir.
12. Genetik hastalıklara karşı gen tedavisi ve kök hücreler kullanılmaktadır.
13. Sebze ve meyvelerin raf ömrü uzatılmıştır.

Biyoteknolojinin Zararları

1. Biyolojik silah yapımında kullanılır.
2. GDO (Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar) biyoteknoloji ürünüdür.
3. GDO ürünler insanlarda alerjiye ve başka hastalıklara neden olmaktadır.
4. GDO’lu ürünler dünyada DNA kirliliğine neden olmaktadır. Doğal ürünler gittikçe azalmaktadır.
5. Ekolojik dengenin bozulmasına neden olmaktadır.
6. Biyoteknoloji ile elde edilen tohumlar kısır olmaktadır. (Üreticiden tekrar tohum almanız gerekmektedir.)

 

 

 

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir