Azra ve annesi beraber yemek hazırlıyordu. Azra bir yandan annesini izlerken bir yandan da annesine yardım ediyordu. Azra sebzeleri yıkadı, annesi ise doğradı. Sebzelerin bazılarını salata yaptılar, bazılarını ise pişirdiler. Bu esnada Azra düşünmeye başladı. “Sebzelerin pişirildikten ve doğrandıktan sonraki özellikleri birbiriyle aynı mıydı? Sebzeler pişerken her hangi bir değişime uğramış mıydı?”

FİZİKSEL VE KİMYASAL DEĞİŞİM NEDİR?

Günlük yaşantımızda birtakım etkenler sonucunda maddelerde bazı değişimler meydana gelebilir. Mumun erimesi, bardağın kırılması, demirin paslanması, buzun erimesi, elmanın çürümesi ve odunun yandığında kül olması bu durumlara örnektir.

Günlük hayatımızda karşılaştığınız erime, donma, yırtılma, kırılma ve ezilme gibi olaylarda maddelerin sadece dış görünümü değişmektedir. Maddenin iç yapısında her hangi bir değişim olmamaktadır. Böyle değişimlere fiziksel değişim denir. Fiziksel değişim sonucunda maddelerin şekil, büyüklük ve renk gibi özellikleri değişir. Ancak yeni bir madde oluşmaz. ( Yani Maddenin yapısı (kimliği )değişmez, sadece tanecikler arasındaki boşluk değişir. )

 Bardağın kırılması

 Hamurun şekillenmesi

 Karpuzun dilimlenmesi

 Kalemin kırılması

   Buzun erimesi

  Suyun buharlaşması

Not: Karışımlar iki ya da daha fazla maddenin kendi özelliklerini kaybetmeden bir araya gelmesiyle
oluşur. Karışımı oluşturan maddeler kimliklerini kaybetmezler. Fiziksel olarak meydana geldiği için
fiziksel yollarla ayrılırlar. Tuz ve su karışımıyla tuzlu su olur. Tuzlu suyu buharlaştırsak tekrar tuz elde edilebilir.

Günlük hayatımızda karşılaştığımız mayalanma, küflenme, çürüme, paslanma, ekşime ve yanma gibi olaylar sonucunda maddenin iç yapısı değişerek yeni maddeler oluşur. Bu tür değişimlere kimyasal değişim denir.

 Balığın pişmesi

 Portakalın çürümesi

 Hamurun mayalanması

 Kömürün yanması

 Demirin paslanması

 Yoğurdun mayalanması

Not: Solunum ve fotosentez olayları kimyasal değişime örnektir.

Diğer Fiziksel ve Kimyasal Değişim Örnekleri

♥ Kanın pıhtılaşması: Kimyasal
♥ Mumun erimesi: Fiziksel
♥ Mumun yanması: Kimyasal
♥ Naftalinin süblimleşmesi: Fiziksel
♥ Soyulan elmanın kararması: Kimyasal
♥ Elmanın soyulması: Fiziksel
♥ Suyun yoğuşması: Fiziksel
♥ Bitkinin büyümesi: Kimyasal
♥ Camın erimesi: Fiziksel
♥ Dişin çürümesi: Kimyasal
♥ Kumla suyun karışması: Fiziksel
♥ Tohumun çimlenmesi: Kimyasal
♥ Şekerin tükürük ile parçalanması: Kimyasal
♥ Suyun kaynaması: Fiziksel
♥ Odunun talaş olması: Fiziksel
♥ Sütün mayalanması: Kimyasal
♥ Yoğurttan ayran yapılması: Fiziksel
♥ Kibritin yanması: Kimyasal
♥ Çamaşır suyunun kumaşı beyazlatması: Kimyasal
♥ Asit yağmurlarının oluşması ve canlılara zarar vermesi : Kimyasal
♥ Gökkuşağı’nın oluşması: Fiziksel
♥ Bakır telin elektriği iletmesi: Fiziksel
♥ Odunun kömüre dönüşmesi: Kimyasal
♥ Yaprağın sararması: Kimyasal
♥ Domatesin olgunlaşması: Kimyasal
♥ Sütten yağın ayrılması: Fiziksel
♥ Safra sıvısının yağla karışması: Fiziksel
♥ Üzüm suyundan sirke yapılması: Kimyasal
♥ Limon suyu ile sirkenin karışması: Kimyasal
♥ Oksijenin suda çözünmesi: Fiziksel
♥ Kumdan cam yapılması: Kimyasal
♥ Erimiş cama şekil verilmesi: Fiziksel
♥ Suya sandoz tableti atılması: Kimyasal
♥ Katı iyodun ısıtılınca mor duman çıkarması: Fiziksel

 

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir