Hava olayları, hava sıcaklıklarındaki değişimler sonucu oluşur.

Sıcaklığın yükselmesi ile hava moleküllerinin hareketi artar. Artan hareketle moleküller birbirinden uzaklaşır. Bu nedenle havadaki moleküllerin birbirine teması sonucu oluşan etki yani hava basıncı azalır. Hava basıncının düşük olduğu bu alana alçak basınç alanı denir. Hava sıcaklığının yüksek olduğu bu alanda ısınan
hava yükselir. Havanın nem oranı yüksektir. Yükselen hava soğur, bulutları ve yağmuru oluşturur.
Sıcaklığın düşmesi hâlinde ise bu durumun tersi gerçekleşir. Hava basıncının yüksek olduğu alana yüksek basınç alanı denir. Sıcaklığın daha düşük olduğu bu alanda nem oranı düşüktür. Bu sebeple bu alanda bulutlar oluşmaz.
♥ Rüzgâr, yüksek basınç alanından alçak basınç alanına doğru yatay yönde hareket eden hava akımının genel adıdır. Rüzgârın oluşum nedeni havadaki basınç farkıdır. Rüzgâr bazen yavaş, bazen de şiddetli ve zarar verici şekilde esebilir. Farklı şiddette esen rüzgârlar fırtına, kasırga, tayfun ve hortum gibi yeni adlar alır. Yüksek hızlara ulaşabilen bu tür rüzgârlar yaşamı ve çevreyi olumsuz etkileyebilir. Dönerek ilerleyen rüzgara hortum denilir.

🙂 Hortumun küçüğü şeytan kulesi, büyüğüne ise kasırga denir. 

Nem, yeryüzündeki canlıların terlemesi ve suların buharlaşması ile havaya katılan su buharı miktarıdır. Sıcaklık arttıkça buharlaşma ve terleme artacağından nem de artar. Bu nedenle soğuk günlerde havanın nemi düşük, sıcak günlerde ise yüksektir. Havadaki nem nemölçer ile ölçülür.

Belirli bir yerde ve kısa bir süre içinde etkin olan atmosfer koşullarına hava durumu denir. Hava olayları balıkçılar,çiftçiler ve pilotlar için bir hayli önemlidir.Hava olaylarından bazıları rüzgâr, yağmur, dolu, sis ve kırağıdır. Hava olaylarının günden güne ya da bölgeden bölgeye farklılık göstermesinin nedeni sıcaklık, nem ve hava basıncının farklı olmasıdır.

Havanın içindeki soğumuş su damlacıkları soğuk hava ile karşılaşınca aniden donabilir. Bunun sonucunda buz parçaları hâlinde yeryüzüne inen buz toplarına dolu adı verilir.

Bulutlardaki su damlacıkları, soğuk havanın etkisiyle minik buz taneciklerine dönüşür. Bunlar birleşerek yeterli büyüklüğe ulaştığında kar taneleri şeklinde yeryüzüne iner.

Yeryüzünde buharlaşan su, yükselip soğuk hava ile karşılaşarak yoğuşur ve küçük su damlacıkları hâline gelir. Gökyüzünde birleşip büyüyen bu su damlacıkları ağırlaşarak yeryüzüne iner. Böylece yağmur oluşur.

Hava sıcaklığının çok soğuk olduğu gecelerde, havadaki su buharı doğrudan donar ve yaprak, toprak ve ağaç dalları üzerinde kırağı denilen beyaz bir tabaka oluşur.

Geceleri serinleyen hava içerisindeki su buharı yaprak, toprak ve ağaç dalları üzerinde yoğuşarak çiy denilen su damlacıkları haline dönüşür.

Yerle temas eden hava içindeki su buharının yoğuşması veya donarak kristalleşmesi sonucu çok küçük su damlacıklarından ya da buz kristallerinden meydana gelen yeryüzü bulutlarına sis adı verilir.

Not: Çiy, kırağı ve sis yeryüzüne yakın bölgelerde oluşurken, dolu, yağmur ve kar gökyüzüne yakın bölgelerde oluşur.

Atmosferde meydana gelen hava olaylarının oluşumunu, gelişimini ve değişimini nedenleri ile inceleyen, bu hava olaylarının canlılar ve Dünya açısından doğuracağı sonuçları araştıran bilim dalına meteoroloji denir. Bu alanda çalışan uzmanlara ise meteorolog adı verilir. Meteorologlar bir yerde gün boyunca meydana gelen atmosferik değişimleri inceleyerek hava durumunu belirler ve tahminlerde bulunur. Bunun için farklı bölgelere kurulan istasyonlar ve uydulardan alınan bilgilerden yararlanılır.

Bir yerde uzun bir süre boyunca gözlemlenen rüzgar,sıcaklık,nem,yağış ve yağış şekli gibi meteorolojik olayların ortalamasına iklim denir.
Örneğin, İç Anadolu Bölgesi’ndeki iklim karakterini belirtmek için” Yazları sıcak ve kurak, kışları ise soğuk ve kar yağışlıdır.” denir.
Örneğin, Akdeniz Bölgesi’ndeki iklim karakterini belirtmek için “Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlıdır.”denir.

Dünya’da soğuk, sıcak ve ılıman iklim olmak üzere başlıca üç çeşit iklim türü vardır. Fakat İklim tiplerinin dağılışı ve özellikleri bölgelere göre farklılık gösterir. Dünya üzerinde her bölgede kendine özgü iklim tipi bulunur. Ülkemizde ise başlıca üç iklim tipi görülür. Bunlar Akdeniz iklimi, Karadeniz iklimi ve karasal iklim olarak adlandırılır.

İklimi Etkileyen Faktörler

  1. Ekvatora olan uzaklığı
  2. Bitki örtüsü
  3. Yeryüzü şekilleri
  4. Denize uzaklığı
  5. Denizden yüksekliği

İklim özelliklerini inceleyen bilim dalına klimatoloji, bu alanda çalışan bilim insanlarına da klimatolog denir.

                                                          Hava Olayları ve İklim Arasındaki Farklar

iklim-hava-farki

                                                           Küresel İklim Değişikliği
Güneş ışınlarının tekrar uzaya yansımasını engelleyen atmosferde biriken atık gazlara sera gazları denir. Bu olaya sera etkisi denir. Fosil yakıt kullanımının artması, ormanlık alanların azalması ve sanayi tesislerinin atmosfere saldığı sera gazları sera etkisine neden olmaktadır. Sera etkisi küresel ısınmaya neden olur. Bunun sonucunda da dünya üzerindeki iklimlerin yapısında bozulmalar meydana gelir. İklimlerin yapısında meydana gelen küresel çaptaki değişimlere küresel iklim değişikliği denir.

Not:
Küresel ısınma 19.yüzyılın sonlarında başlamıştır. 1980’li yıllarda sonra daha da belirgin hale gelmiştir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir