Mutasyon

Canlının DNAsında, nükleotit diziliminde ya da kromozom sayılarında meydana gelen değişimlere “mutasyon” denir.
Mutasyona sebep olan faktörler:
1. Zararlı ışınlar (X ışını, gama ışını,morötesi (ultraviyole) ışınlar)
2. Kimyasal maddeler ( Katkı maddeleri, cıva, ilaçlar (Antibiyotik vb.), DDT)
3. Aşırı sıcaklık (Ateşli hastalık, sıcak ortamda fazla bulunma)
4. Alkol, uyuşturucu ve sigara içindeki katran
5. Asitlik (pH derecesi)

Mutasyon vücut hücresinde meydana geldiğinde yalnızca o canlıyı ilgilendirir, sonraki nesle aktarılmaz. (Eşeyli üreyen canlılar için)

Üreme hücrelerinde meydana gelen mutasyon sonraki nesle aktarılır, canlıya etki etmez. Üreme hücrelerinde meydana gelen mutasyon kalıtsal çeşitlilik sağlar.

Mutasyonlar yararlı ve zararlı olabilir. Bitki tohumlarının fazla olması, çekirdeksiz üzüm yararlı mutasyona örnek verilebilir. Yararlı mutasyonlar canlının yaşama ve üreme şansını artırırken, zararlı mutasyonlar canlının yaşama ve üreme şansını azaltır.

ÖRNEK 1: Kanserli hücreler mutasyona uğramış hücrelerdir. Zararlı mutasyon örneğidir.

ÖRNEK 2: Albinoluk: Saçları, kirpikleri, bütün vücudu beyaz tüylerle kaplı olan canlılardır. Zararlı mutasyon örneğidir.

ÖRNEK 3: Down Sendromu: Kromozomların fazlalığından dolayı gelen bir hastalıktır. Normal bir bireyde her hücrede 46 kromozom bulunur. Bu kromozomların 23’ü anneden, 23’ü babadan gelir. Down sendromlu bireylerde her hücrede 46 yerine 47 kromozom bulunur. Zararlı mutasyon örneğidir.

ÖRNEK 4: Van kedisinin gözlerinin renkli olması yararlı mutasyon örneğidir.

ÖRNEK 5: Bazı bitkilerin normalden fazla tohum vermesi yararlı mutasyon örneğidir.

ÖRNEK 6: Bazı keçilerin iki yerine dört boynuzu vardır. Bu keçinin mutasyona uğramış olduğunu gösterir.

Diğer mutasyon örnekleri:
Altı parmaklılık
♦ Eksik organlı doğmak
♦ Gelişim bozuklukları
♦ Hemofili
♦ Orak hücreli anemi
♦ Balık pulluluk
♦ Çift başlı yılan
♦ Bakterilerin ilaçlara direnç kazanması
♦ Progeria (Erken yaşlanma)
♦ Kelebek çocuk hastalığı

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir